Đục thủy tinh thể là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực và mù lòa trên thế giới. Bệnh thường gặp ở người từ 50 tuổi trở lên do quá trình lão hóa tự nhiên, tuy nhiên vẫn có thể xuất hiện ở người trẻ hoặc trẻ em do nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời giúp bảo tồn thị lực, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Thủy tinh thể là gì?

Thủy tinh thể bị đục khiến ánh sáng không thể truyền đến võng mạc một cách bình thường.

Thủy tinh thể là một thấu kính trong suốt nằm phía sau mống mắt, có chức năng hội tụ ánh sáng lên võng mạc để tạo nên hình ảnh rõ nét. Đồng thời, thủy tinh thể còn giúp mắt điều tiết khi nhìn gần hoặc nhìn xa.

Khi còn khỏe mạnh, thủy tinh thể trong suốt và cho phép ánh sáng đi qua dễ dàng. Tuy nhiên, theo thời gian hoặc do các tác động khác, thủy tinh thể có thể trở nên mờ đục, làm giảm khả năng nhìn của mắt.

Đục thủy tinh thể là gì?

Đục thủy tinh thể là tình trạng thủy tinh thể mất đi độ trong suốt vốn có, khiến ánh sáng không thể truyền đến võng mạc một cách bình thường. Người bệnh sẽ cảm thấy nhìn mờ, hình ảnh nhòe hoặc như có một lớp sương che phủ trước mắt.

Bệnh thường tiến triển chậm theo thời gian và nếu không được điều trị có thể gây suy giảm thị lực nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến mù lòa.

Nguyên nhân gây đục thủy tinh thể

Đục thủy tinh thể có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm:

Lão hóa tự nhiên

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Khi tuổi càng cao, các protein trong thủy tinh thể dần bị biến đổi và kết tụ lại, làm thủy tinh thể trở nên đục mờ.

Bệnh lý toàn thân

Một số bệnh mạn tính có thể làm tăng nguy cơ đục thủy tinh thể như:

• Đái tháo đường
• Tăng huyết áp
• Rối loạn chuyển hóa
• Béo phì

Chấn thương mắt

Những tổn thương do va đập, tai nạn hoặc dị vật ở mắt có thể làm thủy tinh thể bị đục ngay lập tức hoặc xuất hiện sau nhiều năm.

Sử dụng thuốc kéo dài

Việc dùng thuốc chứa corticoid trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Tác động từ môi trường

Tiếp xúc thường xuyên với tia cực tím (UV), tia X, ánh sáng hàn hoặc các nguồn bức xạ khác có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của thủy tinh thể.

Đục thủy tinh thể bẩm sinh

Một số trẻ sinh ra đã mắc bệnh do yếu tố di truyền hoặc do mẹ mắc bệnh trong thời kỳ mang thai ảnh hưởng đến sự phát triển của mắt thai nhi.

Triệu chứng của đục thủy tinh thể

Người bệnh thường nhìn mờ như có màn sương che trước mắt

Đục thủy tinh thể thường tiến triển âm thầm và không gây đau. Các triệu chứng thường gặp gồm:

Nhìn mờ

Người bệnh cảm thấy hình ảnh không còn rõ nét như trước, giống như nhìn qua lớp kính mờ hoặc màn sương.

Chói sáng, lóa mắt

Mắt trở nên nhạy cảm với ánh sáng mạnh, đặc biệt khi đi ngoài trời nắng hoặc lái xe vào ban đêm.

Nhìn đôi

Một số trường hợp có thể nhìn thấy một vật thành hai hình ảnh dù chỉ nhìn bằng một mắt.

Màu sắc thay đổi

Màu sắc của sự vật trở nên nhạt hơn hoặc ngả vàng so với bình thường.

Thị lực giảm dần

Người bệnh gặp khó khăn trong các hoạt động thường ngày như đọc sách, xem điện thoại, lái xe hoặc nhận diện khuôn mặt.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu trên, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được thăm khám và tư vấn điều trị phù hợp.

Điều trị đục thủy tinh thể

Ở giai đoạn sớm, bác sĩ có thể hướng dẫn người bệnh điều chỉnh kính mắt hoặc thay đổi thói quen sinh hoạt để cải thiện khả năng nhìn. Tuy nhiên, khi thủy tinh thể đã đục nhiều và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, phẫu thuật là phương pháp điều trị hiệu quả nhất.

Phẫu thuật Phaco – Phương pháp điều trị hiện đại

Phẫu thuật Phaco là phương pháp điều trị đục thủy tinh thể hiện đại, giúp phục hồi thị lực nhanh chóng

Phaco là kỹ thuật sử dụng sóng siêu âm để tán nhuyễn thủy tinh thể đục, sau đó thay thế bằng thủy tinh thể nhân tạo.

Ưu điểm của phương pháp Phaco:

• Thời gian phẫu thuật ngắn.
• Vết mổ nhỏ, hạn chế đau và chảy máu.
• Phục hồi thị lực nhanh.
• Giảm nguy cơ biến chứng.
• Người bệnh có thể về trong ngày theo chỉ định của bác sĩ.

Hiện nay, Phaco được xem là phương pháp điều trị đục thủy tinh thể tiên tiến và được áp dụng rộng rãi tại các cơ sở nhãn khoa hiện đại.

Phòng ngừa đục thủy tinh thể

Mặc dù không thể ngăn chặn hoàn toàn quá trình lão hóa của mắt, nhưng có thể giảm nguy cơ mắc bệnh bằng cách:

• Khám mắt định kỳ, đặc biệt sau 50 tuổi.
• Kiểm soát tốt các bệnh lý như đái tháo đường và tăng huyết áp.
• Đeo kính chống tia UV khi ra ngoài trời.
• Xây dựng chế độ ăn giàu vitamin và chất chống oxy hóa.
• Hạn chế hút thuốc lá và sử dụng rượu bia.
• Duy trì lối sống lành mạnh, tập luyện thể dục thường xuyên.

Khi nào nên đi khám?

Khám mắt định kỳ giúp phát hiện sớm đục thủy tinh thể và nhiều bệnh lý về mắt khác

Người dân nên đến khám chuyên khoa Mắt khi có các dấu hiệu như nhìn mờ kéo dài, chói sáng bất thường, giảm thị lực hoặc gặp khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng thời điểm sẽ giúp bảo vệ thị lực hiệu quả và hạn chế các biến chứng do đục thủy tinh thể gây ra.

Khoa Mắt - Bệnh viện Đa khoa Hoàn Hảo sắp triển khai dịch vụ khám, tư vấn và điều trị đục thủy tinh thể bằng phương pháp Phaco hiện đại, giúp người bệnh lấy lại thị lực rõ sáng và nâng cao chất lượng cuộc sống.