Bệnh tiêu chảy cấp do virus Rota là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm lây qua đường tiêu hóa, tạo thành dịch và có thể gây tử vong ở trẻ em. Tại Việt Nam, virus Rota là nguyên nhân gây tiêu chảy cấp ở 20% đến trên 50% trẻ nhỏ giai đoạn 2016-2023. Mỗi năm, ước tính hàng trăm nghìn trẻ phải nhập viện và hàng nghìn trẻ phải cấp cứu do virus Rota.
CON ĐƯỜNG LÂY TRUYỀN
Tiêu chảy cấp do virus Rota lây truyền chủ yếu qua đường phân - miệng. Virus tồn tại trong phân người bệnh và lây qua tay, đồ vật nhiễm bẩn. Trẻ dưới 1 tuổi có nguy cơ cao do thường xuyên cầm nắm đồ vật và đưa tay lên miệng.
TRIỆU CHỨNG CỦA BỆNH
Sau khi nhiễm virus khoảng 1–2 ngày, trẻ bắt đầu xuất hiện triệu chứng.
- Nôn liên tục: Đây là dấu hiệu đầu tiên của bệnh
-Tiêu phân lỏng như nước: Trẻ thường đi ngoài tóe nước nhiều lần (>10 lần/ngày), mùi chua, phân có thể có nhầy nếu đồng nhiễm vi khuẩn.
Tiêu chảy kéo dài 3–9 ngày.
Trong một số trường hợp, trẻ có thể kèm sốt vừa đến sốt cao 39 độ C đến 40 độ C, trường hợp nặng có thể có co giật do sốt cao hoặc do rối loạn nước điện giải nặng. Các triệu chứng như đau bụng, ho, chảy nước mũi cũng có thể xuất hiện…
Biến chứng nguy hiểm nhất là mất nước cấp, các biểu hiện của mất nước bao gồm khát nước, môi khô, lưỡi khô, da khô, tiểu ít, quấy khóc. có thể diễn tiến rất nhanh ở trẻ nhỏ.
Đánh giá khát nước ở trẻ: cho trẻ uống nước bằng cốc hoặc thìa để đánh giá mức độ khát của trẻ. Trẻ uống bình thường khi trẻ uống nhưng không thích lắm hoặc từ chối uống khi cho trẻ nước khi trẻ chưa có biểu hiện mất nước. Trẻ khát nước uống một cách háo hức, vồ lấy cốc hoặc thìa để uống hoặc khóc khi ngừng cho trẻ uống khi trẻ có biểu hiện mất nước vừa. Trẻ có thể không uống hoặc uống kém do trẻ li bì khi mất nước nặng.
KHI NÀO CẦN ĐƯA TRẺ KHÁM NGAY?
Trẻ dưới 6 tháng tuổi bị tiêu chảy cần được đưa đến bệnh viện ngay vì nguy cơ mất nước rất nhanh. Với trẻ lớn hơn, cần đi khám nếu có các dấu hiệu:
- Phân có máu.
- Trẻ khát nhiều, môi khô, tiểu ít.
- Nôn ói liên tục dù đã cho uống từng ít một.
- Không chịu ăn uống.
- Tiêu chảy nhiều lần, khó bù đủ nước.
- Nôn ra dịch màu xanh.
- Trẻ mệt nhiều, lừ đừ, khó đánh thức.
- Sốt cao, đau bụng nhiều.
- Tiêu chảy kéo dài trên 7 ngày.
Ngoài ra nếu có bất kỳ dấu hiệu nào phụ huynh lo lắng cũng có thể đưa bé đến gặp bác sĩ ngay để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Tại Phòng khám Nhi - Bệnh viện Đa khoa Hoàn Hảo, phụ huynh có thể yên tâm khi cho trẻ từ 6 – 16 tuổi đến thăm khám với:
- Đội ngũ bác sĩ tận tâm, giàu kinh nghiệm trong chẩn đoán và điều trị bệnh lý nhi khoa
- Trang thiết bị hỗ trợ chẩn đoán hiện đại
- Tư vấn phác đồ điều trị phù hợp, an toàn cho từng độ tuổi
- Hướng dẫn chăm sóc tại nhà chi tiết, giúp trẻ nhanh hồi phục
PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ
Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với Rotavirus. Kháng sinh không có tác dụng trong bệnh này. Bù nước qua đường uống và chế độ dinh dưỡng thích hợp vẫn là phương pháp điều trị cơ bản. Trong trường hợp không thể bù dịch bằng đường uống, trẻ cần nhập viện để truyền dịch qua đường tĩnh mạch.
Cách chăm sóc trẻ tại nhà (khi bệnh nhẹ)
- Cho trẻ uống nhiều nước hơn bình thường: nước đun sôi để nguội, nước canh, nước khoáng không gas hoặc dung dịch Oresol theo hướng dẫn.
- Tiếp tục cho trẻ bú mẹ.
- Cho trẻ ăn đầy đủ dinh dưỡng phù hợp lứa tuổi.
- Vệ sinh sạch bình sữa, núm vú, dụng cụ pha sữa.
- Rửa tay bằng xà phòng trước khi cho trẻ ăn và sau khi vệ sinh.
CÁCH PHÒNG BỆNH
Mặc dù vệ sinh cá nhân và môi trường rất quan trọng, nhưng những biện pháp này không đủ để bảo vệ hoàn toàn trẻ khỏi Rotavirus do virus tồn tại rất lâu ngoài môi trường.
Vì chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, phòng bệnh bằng vắc-xin là cách bảo vệ an toàn và hiệu quả nhất. Vắc xin Rotavirus là vắc-xin sống giảm độc lực, dạng uống, có thể được uống bắt đầu từ 2 tháng tuổi và hoàn thành trước 6-8 tháng tuổi tùy loại. Hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế khi đủ 2 tháng tuổi để được tư vấn và uống vắc-xin đúng lịch, hình thành lá chắn bảo vệ giúp trẻ phát triển khỏe mạnh.